Alternate Text
۱۳۹۹/۱۲/۲۳    ۱۲:۲۵ کد خبر:991223079032
حضور فعال ناوگان شیلات با 10 هزار شناور در خلیج‌فارس و دریای خزر

حضور فعال ناوگان شیلات با 10 هزار شناور در خلیج‌فارس و دریای خزر

ارتقای وضعیت امنیتی صید ‌و ‌صیادی با همکاری ارگان‌ها و نهاد‌های امنیتی، نظامی و انتظامی در آب‌های‌ دریای‌ خزر، خلیج‌فارس و دریای‌عمان نیز از برنامه‌ها ‌و‌اقدامات سازمان ‌شیلات ‌ایران است. در‌حال‌حاضر بیش از ‌10‌هزار فروند ‌شناور‌ صیادی‌ در ‌آب‌های‌ خلیج‌فارس، دریای‌عمان و اقیانوس‌هند و نزدیک به 1000 فروند ‌شناور‌ صیادی‌ در ‌آب‌های ‌شمالی‌کشور فعال می‌باشد.

 دکتر نبی ا... خون میرزایی - رئیس سازمان شیلات ایران

 
 
 
ارتقای وضعیت امنیتی صید ‌و ‌صیادی با همکاری ارگان‌ها و نهاد‌های امنیتی، نظامی و انتظامی در آب‌های‌ دریای‌ خزر، خلیج‌فارس و دریای‌عمان نیز از برنامه‌ها ‌و‌اقدامات سازمان ‌شیلات ‌ایران است. در‌حال‌حاضر بیش از ‌10‌هزار فروند ‌شناور‌ صیادی‌ در ‌آب‌های‌ خلیج‌فارس، دریای‌عمان و اقیانوس‌هند و نزدیک به 1000 فروند ‌شناور‌ صیادی‌ در ‌آب‌های ‌شمالی‌کشور فعال می‌باشد. با وجود تهدیدات بی‌شمار امنیتی حادث شده از حضور ناوگان‌ خارجی در آب‌های ‌منطقه‌ای و دزدی ‌دریایی در اقیانوس‌هند، سازمان شیلات ایران با همکاری و هماهنگی دستگاه‌های ‌نظامی، انتظامی، امنیتی و دیپلماتیک و همچنین مشارکت جامعۀ ‌صیادی در حوزۀ امنیت دریانوردی ‌شیلاتی بسیار موفق عمل کرده است. به طوری که همواره تعداد شناور‌های‌ صیادی ایرانی توقیف شده در کشورهای دیگر خیلی کمتر از یک‌درصد از کل تعداد شناورهای ‌صیادی فعال کشور بوده است. این در حالی است که کشورهای دیگر منطقه علی‌رغم تعداد ناوگان بسیار کوچک‌تر، تعداد تجاوزات مرزی بیشتری در مقایسه با ناوگان‌ صیادی کشورمان دارند یا در موضوع دزدی دریایی در اقیانوس‌هند، تعداد شناورهای ربوده شده توسط دزدان‌ دریایی که طی سال‌های 87 تا 93 از چالش‌های صیادی بود، در سال‌های اخیر مدیریت شده است به طوری که طی چهار‌ سال گذشته به صفر رسیده است تا امکان اشتغال امن برای صیادان در دریا تأمین شود و این توفیق با همراهی‌ و‌ همکاری‌ همۀ ارگان‌ها بالاخص مرزبانی‌ نیروی‌ انتظامی، سپاه‌پاسداران و ارتش ‌جمهوری‌اسلامی محقق شده ‌است که جای تشکر دارد.

توسعۀ پایدار بخش صید و صیادی

یکی دیگر از تکالیف سازمان ‌شیلات ‌ایران، توسعۀ پایدار بخش صید‌ و‌ صیادی می‌باشد که برای این مهم بهسازی زیستگاه‌های ‌دریایی و همچنین باز‌سازی ذخایر آبزیان همواره در دستور کار سازمان‌ شیلات بوده است. به هرحال بهره‌برداری از منابع‌ آبزی ‌در دریاها موجب تأثیر بر روی زیستگاه‌ها و به‌خصوص محل‌های تخم‌ریزی ماهیان و همچنین کاهش ذخایر گونه‌هایی از آبزیان که مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند، می‌شود. بنابراین جهت کاهش اثرات ‌منفی بر روی زیستگاه‌ها، هر ساله سازمان ‌شیلات ‌ایران برای مکان‌یابی، ساخت سازه و استقرار آنها در کف دریا اقدام می‌کند. با‌ این عمل مکان‌های تخم‌ریزی‌ ماهیان احیاء، ترمیم ‌و ‌بهسازی می‌شود. خوشبختانه به برکت نظام‌ مقدس‌ جمهوی‌اسلامی‌ایران، تاکنون حدود30‌ هزار سازۀ دریایی به عنوان زیستگاه مصنوعی در آب‌های خلیج‌فارس و دریای‌عمان استقرار یافته است. همچنین هر ساله سازمان ‌شیلات ‌ایران برای تقویت ذخایر آبزیان نیز اقدام به تکثیر انواع بچه‌ماهی ‌و میگو در دریای‌ خزر ‌و‌خلیج فارس و دریای‌ عمان می‌کند. به طوری‌که فقط در سال 1398، حدود 373 ‌میلیون ‌قطعه ‌بچه‌ماهی ‌و پنج ‌میلیون ‌قطعه‌ بچه‌میگو به منظور تقویت ذخایر در دریای ‌خزر، خلیج‌فارس‌و ‌دریای ‌عمان رها‌سازی کرده‌ است.‌ خوشبختانه درچند سال اخیر به موازات تکثیر‌ مصنوعی، طرح تکثیر ‌طبیعی ماهی‌سفید که از گونه‌های‌ ارزشمند دریای‌ خزر می‌باشد در دستورکار قرار گرفته است. متأسفانه به دلایلی از جمله افزایش آلودگی ‌رودخانه‌های منتهی به دریای‌ خزر و فعالیت‌های ‌انسانی در بستر رودخانه‌ها و بسیاری دیگر از عوامل، مکان تخم‌ریزی این نوع ماهیان ارزشمند مواجهه با مشکلات زیادی شده است و شاهد کاهش ورود ماهیان‌سفید به این رودخانه‌ها برای تخم‌ریزی هستیم. با اجرای طرح تکثیر ‌طبیعی ماهی‌سفید، موانع ‌فیزیکی بر سر‌ راه ورود مولدین برای تخم‌ریزی حذف می‌شود و محل‌هایی‌ ایمن و به دور از آلودگی برای تکثیر این ماهی در رودخانه تعبیه می‌شود. با اجرای این طرح می‌توان تا حدود زیادی به بازسازی و بهبود ذخایر این ماهی کمک کرد. عمده اجرای این طرح بر عهدۀ بخش مردمی یا تشکل‌های صیادی است که زمینۀ مشارکت‌جویی‌ مردمی برای حفظ، بهسازی و بازسازی ذخایر را فراهم می‌کنند و ‌بخش زیادی دارد. خوشبختانه دو استان ‌مازندران و گیلان در این زمینه پیشرو بوده‌اند و در سال‌ 1398 موفق به تکثیر طبیعی و رها‌سازی بچه‌ماهی به تعداد بیش از 36‌ میلیون قطعه بچه‌ماهی‌سفید شده‌اند.

واگذاری مدیریت بهره‌برداری به بخش غیردولتی

بخش اصلی استحصال آبزیان از دریاها (حدود 98درصد) در 70 بندر‌صیادی در سواحل‌جنوب و شمال‌کشور و 120 مرکز تخلیۀ صید در سواحل‌ جنوب تخلیه می‌شود. این بنادر و مراکز طبق قانون تحت‌ سرپرستی سازمان ‌شیلات ‌ایران اداره می‌شوند و تاکنون در راستای خصوصی‌سازی و واگذاری کار مردم به مردم، از 70 بندر‌صیادی در کل کشور مدیریت بهره‌برداری 48 بندر به بخش‌های‌غیر‌دولتی با اولویت بخش‌تعاون(تشکل‌های‌تعاونی‌صیادی‌محلی) واگذار شده ‌است.که علاوه بر کاهش اساسی در نیاز به نیروی‌انسانی‌دولتی، باعث صرفه‌جویی زیادی در هزینه‌های دولتی شده‌است.

در زمینۀ ساخت و ساز در بنادر‌صیادی نیز طی سه‌دهۀ گذشته 4340 میلیارد ‌ریال در ساخت 40 پروژۀ بندر‌صیادی در سواحل‌ شمال ‌و‌ جنوب کشور سرمایه‌گذاری صورت گرفته‌است که البته ارزش روز این مستحدثات در‌حال‌حاضر چند برابر رقم ذکر شده برآورد می‌شود.

در سال1399 ‌اعتبارات مصوب سازمان‌ شیلات ‌ایران ‌در ‌حوزۀ ‌پروژه‌های بنادر‌ماهیگیری 940 میلیارد ریال است که تاکنون 490 میلیارد ریال تخصیص و 270 ‌میلیارد ‌ریال هزینه شده و مابقی هم طی مدت پیش‌رو تا پایان سال مالی هزینه خواهد شد. همچنین سازمان ‌شیلات ‌ایران، برای تکمیل پروژه‌های‌احداث، بهسازی‌ و سازماندهی بنادر‌صیادی با کمبود اعتبار ‌مالی مواجه است به گونه‌ای که برای تکمیل پروژه‌های‌ در ‌دست ‌اجرا نیاز به 12 هزار و 800 میلیارد ‌ریال اعتبار دارد که از این مبلغ 6300 میلیارد ریال مربوط به 31 موج‌شکن مردمی ساخته شده توسط نهاد‌های ‌نظامی در سواحل‌ جنوب است که بدون درخواست شیلات و بدون امکانات تکمیلی مانند اسکله و امکانات پشتیبانی و بندری ساخته شده و سازمان شیلات ایران، برای جلوگیری از هدر ‌رفت این سرمایه‌ها و کنترل در یاروی شناورها، این مستحدثات نیمه‌تمام را از سایر دستگاه‌ها تحویل گرفته‌است.

تعداد شناورهای فعال

تعداد کل شناورهای‌ صیادی در شمال و جنوب کشور 11 هزار و 446 فروند شامل 7954 فروند قایق، 3363 فروند لنج و 129 فروندکشتی است. تعداد کل شناورهای ‌صیادی‌ دریای‌ خزر نیز 813 فروند بالغ می‌شود. از سوی دیگر تعداد کل شناور‌های خلیج‌فارس و دریای عمان 10 هزار و 633 فروند است.

به‌طور کل 345 تعاونی شامل 182 تعاونی در استان‌های ‌ساحلی ‌شمال‌ کشور و 163 تعاونی در استان‌های ساحلی‌ جنوب‌ کشور فعال هستند.

مشکلات در حوزۀ صید و صیادی

بیش از 755 هزار‌ تُن انواع آبزیان در سال 1398صید شده است که از این مقدار بیش از 720 هزار ‌تُن سهم صید انواع آبزیان از آب‌های ‌جنوب ‌کشور و 35 ‌هزار ‌تُن نیز سهم صید ‌ماهیان ‌استخوانی‌ و‌کلیکا از دریای‌ خزر بوده است. در این ارتباط اهم مشکلات به این شرح است:

1- مداخلۀ سایر دستگاه‌ها و ارگان‌های دیگر در موضوعات تخصصی شیلاتی و ایجاد اختلال در اجرای سیستم‌ها و برنامه‌های‌ مدیریت ماهیگیری که در نهایت موجب نارضایتی صیادان می‌شود.

2- گسترش روز‌افزون صید غیر‌مجاز ‌و ‌شناورهای فاقد هویت به‌ویژه در مناطق‌ ساحلی توسط ساحل‌نشینان و برخورد نکردن با صیادان غیرمجاز به دلیل مشکلات معیشتی و اقتصادی و ملاحضات سیاسی و اجتماعی.

3- توانمند نبودن تعاونی‌های صیادی و ضعف مدیریت تشکل‌های صیادی و ناتوانمندی آنها جهت ورود به عرصۀ فعالیت‌های ‌اقتصادی به دلیل بدهکاری به سیستم‌ بانکی.

4- کمبود نیروی‌انسانی ‌و ‌کارشناسان ‌موضوعی در استان‌ها برای پیشبرد برنامه‌ها و سیاست‌های کلی مدیریت ماهیگیری.

5- نداشتن امکان پرداخت حق عضویت به سازمان‌های ‌‌مدیریت‌ ماهیگیری ‌منطقه‌ای نظیر IOTC وrecofi به دلیل نبود اعتبار کافی و موانع ناشی از تحریم و تعویق چندسالۀ این حق عضویت‌ها که ممکن است به حذف ایران از سازمان‌های مذکور شود.

6- گسترش آلودگی‌های‌ دریایی و رودخانه‌ای و ورود انواع آلاینده‌ها به دریا که موجب از بین رفتن ذخایر و افت کیفیت آبزیان می‌شود.

7-بالا رفتن قیمت ابزار و‌ ادوات صید و تجهیزات‌ صیادی که منجر به بالا رفتن هزینه‌های صیادی و کاهش درآمد صیادان می‌شود و همچنین نبود برخی از تجهیزات در داخل و عدم امکان تأمین آنها توسط مالکان شناورها از خارج به دلیل تحریم‌ها.

8-عملی نشدن درخواست جامعۀ ‌صیادی در خصوص کاهش 10 درصدی حق‌بیمۀ‌ صیادان از 27 ‌درصد به 17 درصد و همچنین افزایش معافیت پنج نفر به 10 نفر شناورهای صیادی علی‌رغم پیگیری‌های چندسالۀ شیلات و نمایندگان جامعۀ ‌صیادی

طی 25 ‌سال گذشته آبزی‌پروری در جهان سریع‌ترین رشد را در میان دیگر بخش‌های کشاورزی داشته و بخش عمده‌ای از تولیدات آبزیان‌ جهان از حرفۀ ‌آبزی‌پروری تأمین شده ‌است. آبزی‌پروری در ایران پتانسیل‌های بالقوۀ بسیاری دارد که می‌توان از آن در جهت ارز‌آوری اشتغال‌زایی امنیت غذایی و محرومیت‌زدایی کشور بهره ‌برد. این موفقیت‌ها حاصل تلاش متخصصان و تولید‌کنندگان در مزارع مختلف بوده و البته تکنولوژی‌های نوین توانسته ‌است در آبزی‌پروری مورد استفاده قرار گیرد و به مدیریت مزارع در جهان به منظور افزایش کمی کیفی تولید کمک کند.

محدود بودن ذخایر دریایی

افزایش تقاضا برای محصولات شیلاتی و محدود بودن ذخائر دریایی موجب شده تا آبزی‌پروری به عنوان مهم‌ترین راه تأمین پروتئین مورد نیاز جمعیت روبه رشد جهان و همین‌طور برای کاهش فشار تلاش صیادی از دریاها و افزایش درآمد ساحل‌نشینان به‌ویژه در کشورهای کم‌درآمد مورد توجه قرار گیرد.

مهم‌ترین گونه‌های ‌پرورشی در ایران شامل ماهیان‌ سردابی (قزل‌آلا و ماهی‌آزاد دریای ‌خزر)، ماهیان‌ گرمابی (انواع کپور ماهیان) و ماهیان ‌آب‌شیرین ‌بومی (عنزه، گطان، برزم، شیربت و بنی)، انواع ماهیان خاویاری، تولید میگو (میگوی ‌وانامیدر استان‌های‌ هرمزگان، بوشهر، سیستان‌و‌بلوچستان، خوزستان و گلستان) و آبزیان ‌آب‌شور شامل ماهیان‌ دریایی (شانک، صبیتی و سی‌باس)، آرتمیا و جلبک‌های دریایی می‌باشد که در محیط‌های آب‌شیرین نظیر دریاچه‌های پشت‌سدی، مزارع‌گرمابی و مزارع‌سردابی، استخرهای دومنظوره، پرورش در کانال، پرورش در سیستم‌های مدار‌بسته و مجتمع‌های پرورش ماهی و در قفس پرورش داده می‌شوند.

در پایان باید اشاره کنم در سال 1398 کل تولید شیلاتی کشور1282 ‌هزار تُن بود که آبزی‌پروری با سهم برابر با 526 هزار و 729 تُن 41 درصد تولید را به خود اختصاص داد و در این بین ماهیان‌ گرمابی با 39/40 درصد حداکثر تولید و پس از آن ماهیان‌ سردابی با 6/34 درصد و تولید در منابع آبی و میگوی آب‌شور به ترتیب به میزان 17/13و 75/8 درصد در جایگاه‌های بعدی قرار گرفتند.
 
نظرات کاربران
نظر شما ؟
نام
 
آدرس صندوق الکترونیکی
   
نظرات کاربران