Alternate Text
۱۳۹۸/۰۳/۰۵    ۱۵:۳۰ کد خبر:980305078904
پازل فراموش شده زنجیره تأمین کالا
لجستیک شهری می‌تواند در بهبود زندگی شهروندان سهیم باشد؛

پازل فراموش شده زنجیره تأمین کالا

لجستیک شهری واژه‌ای است که تمامی افراد جامعه دانسته و یا ندانسته در زندگی روزمره با آن درگیر هستند و در شرایطی هم سرآغاز برخی از مباحث در محافل می‌شود. مشکلات ترافیکی، ازدیاد وسایل نقلیه شخصی، کمبود وسایل نقلیه عمومی، آلودگی هوا و نبود سیستم کارآمد مدیریت شهری از جمله چالش‌های این مباحثه است. ...
لجستیک شهری مفهومی است که سعی در یکپارچه‌سازی منابع موجود برای حل مشکلات ناشی از افزایش جمعیت و مالکیت وسایل نقلیه در مناطق شهری دارد. بسیاری از شهرها مثل بانکوک و توکیو و حتی تهران از این مشکلات به دلیل ازدحام ترافیک، اثرات زیست‌محیطی، راندمان پایین حمل‌ونقل و به تبع آن، کاهش رقابت‌پذیری در کسب و کار رنج می‌برند. این نوع شرایط نه فقط سبب کاهش کیفیت زندگی در مناطق شهری شده است بلکه مانع توسعه هر چه بیشتر شهرها در آینده می‌شود. لجستیک شهری، فرصتی را برای توسعه راه‌حل‌های نوآورانه جهت بهبود کیفیت زندگی در مناطق شهری فراهم می‌کند. چندین تکنیک پیشرفته مانند سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سیستم موقعیت‌یاب جهانی(GPS) ، دانش لجستیک، سیستم حمل‌ونقل هوشمند (ITS) و مدل‌سازی، برای بهینه‌سازی محیط شهری می‌تواند به لجستیک شهری مربوط شود.
طبق تعریف تانیگوچی و همکاران، لجستیک شهری فرایندی برای بهینه‌سازی کامل فعالیت‌های لجستیک و حمل‌ونقل توسط شرکت‌های خصوصی با حمایت از سیستم‌های اطلاعاتی پیشرفته در مناطق شهری با توجه به ترافیک محیط و ازدحام، ایمنی و صرفه‌جویی انرژی در چارچوب اقتصاد بازار است.

نقش شهرها در توسعه اقتصادی
شهرها مکان‌های اصلی فعالیت‌های تجاری هستند. از این‌رو نقش مهمی را در توسعه اقتصادی ایفا می‌کنند. با این حال با توجه به تمرکز بالای توسعه مناطق شهری، بسیاری از شهرها دارای مشکلات جدی ترافیکی و اثرات زیست‌محیطی نامطلوب مثل سر و صدا و آلودگی هوا هستند که این مسئله هم در کشورهای در حال توسعه و هم در کشورهای توسعه‌یافته باعث ایجاد هزینه‌های گزاف می‌شود. این عوامل منفی، رقابت‌پذیری اقتصادی در یک شهر را کاهش و کیفیت زندگی در آن را تنزل می‌دهد. ساکنان آن تبدیل به قربانیانی در شهرهای بسیار توسعه‌یافته می‌گردند. راه‌حل این مشکل و توازن‌بخش شرایط موجود که در سال‌های اخیر به یک تقاضا تبدیل شده است لجستیک شهری است که یک مفهوم نوآورانه و جدید می‌باشد و هدفش حل این مشکل پیچیده است.
شهر‌ها با زنجیره‌های عرضه بسیار متنوعی سر و کار دارند که گستره بزرگی از فعالیت‌های اقتصادی را در بر‌می‌گیرند. در این میان می‌توان به دو دسته اشاره کرد:
1- زنجیره‌های عرضه مرتبط با توزیع کالا‌های مصرفی؛
2- زنجیره‌های عرضه مرتبط با کالا‌های مورد نیاز تولید‌کنندگان.
دسته اول، خود با این بخش‌ها در ارتباط است: خرده‌فروشی‌های مستقل، خرده‌فروشی‌های زنجیره‌ای، تحویل غذا، تحویل بسته، فروشگاه‌های خوار‌و‌بار، رستوران‌ها و ... و دسته دوم نیز این بخش‌ها را در خود دارد: مواد خام، قطعات واسطه، مصالح ساختمانی، جمع‌آوری و انهدام مواد زائد و ... .
لجستیک حمل‌ونقل شهری را می‌توان به اجزای بسیاری مثل ذخیره‌سازی، حمل‌ونقل و هندلینگ آن تقسیم‌بندی کرد. بهبود متداول فرایند لجستیک معمولاً فقط بر روی یک عنصر واحد متمرکز می‌شود. با این حال، از یک منظر کلان، بهبود می‌تواند کمک کند تا بهترین سود برای جامعه به دست آید.
تحقیقات نشان می‌دهد که حمل هوایی کالا ممکن است گران‌تر از حمل‌ونقل زمینی باشد اما هزینه‌های نگهداری ممکن است کمتر باشد. بنابراین از نظر هزینه کل، باربری هوایی ممکن است مناسب‌ترین حالت حمل‌ونقل برای یک حمل‌ونقل هدف خاص (حمل‌ونقل غذاهای دریایی تازه) باشد. بنابراین برآورد هزینه در قیمت تمام شده نیز بر گرفته از همین لجستیک است. به عنوان مثال در سال 2004، هزینه‌های جانبی پدید آمده در اثر جابه‌جایی بار در شهر‌های ایتالیا نزدیک به هفت میلیارد یورو یا 23 در‌صد کل هزینه‌های جانبی حمل‌و‌نقل درون‌شهری برآورد شده بود.

لزوم ایجاد تعادل بین شبکه‌ها
قبل از برنامه‌ریزی سیستم لجستیک شهری، درک عناصر آن حائز اهمیت است. مطابق با گفته‌های تامپسون و همکاران، چهار ذی‌نفع کلیــــــدی در حمـــــل‌ونقل شهـــــــری وجود دارد:
1- فرستنده کالا 2- حمل‌کننده 3- ساکنان
4- دولت‌ها / متولیان. هر گروه اهداف خاص خود و تمایل به رفتار به شیوه‌ای متفاوت دارد که باید در نظر گرفته شود. روابط درهم تنیده میان این گروه‌ها و درگیری‌های مختلف در داخل سیستم در شکل آمده است. در واقع، منشأ حرکت از شرکت‌های باربری شروع و به مصرف‌کنندگان ختـــــــم می‌شود. حــــــامل‌هـــــای حمــــــل‌ونقـــل و سرپرست‌ها نقش واسطه را برای انجام فرایند تحویل کالا ایفا می‌کنند. از ویژگی‌های روابط آنها این است که یک حرکت جزیی در یک بخش ممکن است بر روی وضعیت کل روابط، تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، یک حامل حمل‌ونقل با بهره‌وری پایین ‌بر کیفیت خدمات سیستم تأثیر خواهد گذاشت و از این‌رو مشکلات مدیریت برای سرپرستان را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، سطح رضایت مصرف‌کنندگان و اطمینان به شرکت‌ها را کاهش و هزینه عملیات را افزایش می‌دهد.
در این راستا سه هدف ضروری؛ «تحرک، پایداری و زیست‌پذیری» وجود دارد که می‌تواند با استفاده از لجستیک شهری برآورده شود.
«تحرک» به معنی سهولت در حرکت می‌باشد که نیاز اساسی برای حمل‌ونقل کالاها در مناطق شهری است و قرار است که کالاها به موقع تحویل داده شوند. بنابراین، تعادل بین ظرفیت شبکه جاده‌ای کافی و کاهش ازدحام ترافیک، موضوع اساسی است.
در مورد «پایداری» که مسئله مهم‌تری است، نیاز است که مسائل زیست‌محیطی و حفاظت از انرژی هم لحاظ شوند.
«زیست‌پذیری» باید برای ساکنان شهر در نظر گرفته شود و آن شامل یک ارزیابی از شرایط است که درون فضای زندگی یک فرد، از قبیل ایمنی، آرامش، جذابیت و فریبندگی تجربه و تفسیر می‌شود.
در نهایت می‌توان گفت که لجستیک شهری، شاید بخش فراموش شده لجستیک در تمامی فرایندهای زنجیره تأمین، همت فردی و ملی برای چرخه‌ای بهتر را می‌طلبد و تمامی ما مستقیم و غیرمستقیم روزانه با آن درگیر هستیم.

منابع:
1-The International Journal of Logistics Management Realities of supply chain collaboration)R.P. Kampstra and J. Ashayeri Tilburg University, Tilburg, The Netherlands, and J.L. Gattorna Cranfield School of Management, Cranfield, UK(
2-The Role of Transportation in Logistic Chain (Yung-yu TSENG/ Wen Long YUE/ Michael A P TAYLOR)
3- لجستیک شهری (محسن رنجبر)
 
 
 
کاپیتان فرشاد حائری 
نظرات کاربران
نظر شما ؟
نام
 
آدرس صندوق الکترونیکی
   
نظرات کاربران