Alternate Text
۱۳۹۸/۰۳/۰۵    ۱۴:۵۳ کد خبر:980305078902
لجستیک؛ یک ضرورت مغفول مانده!
چرا مبحث زنجیره تأمین در حمل‌ونقل حائز اهمیت است؟

لجستیک؛ یک ضرورت مغفول مانده!

اقتصاد به عنوان مهم‌ترین عنصر تعیین‌کننده زیست بشر، امروز از جایگاهی برخوردار شده که محور تمام ساختارها قرار گرفته است و اگر بپذیریم این گفته مارکس را که «اقتصاد سازنده سیاست‌هاست» باید پذیرفت رکن اساسی زیست بشر را امروزه در اقتصاد و محصول آن یعنی پول باید جستجو کرد. ...
هر چه جهان بیشتر به پیش رفت دنیا بیش از پیش به مصنوعات دست بشر نیازمند شد و اقتصاد و محصول آن بیشتر و بیشتر بر زیست مردمان جهان اثر گذاشت بنابراین وقتی جنگ جهانی دوم پایان یافت و اساس جهان بر همکاری جمعی گذاشته شد، مقوله اقتصاد بار دیگر وضعیت جدیدی برای خود به ارمغان آورد.
اگر تا پیش از این، جنگ و تقابل اطلاعاتی زمینه‌ای برای یافتن برتری محسوب می‌شد، در دوره جدید پساجنگ این اقتصادها و میزان درآمدها بود که اثر خود را بر دیگر کشورها می‌گذاشت لذا هنگامی که بشر مدرن از عصر جنگ به عصر پول رجعت کرد بر اساس یک قانون همگانی، دول متخاصم پذیرفتند که انتفاع جمعی و عدالت اقتصادی (نه مساوات) را در پیش گیرند و محور هر چیز را اقتصاد قرار دهند.
اما باید توجه داشت وقتی از اقتصاد و رقابت و تنیدگی برای ایجاد انتفاع سخن می‌گوییم منظورمان رقابت بر سر قیمت‌هاست و هر کشوری که می‌توانست محصول بهتر با قیمتی نازل‌تر را ارائه کند قطعاً و یقیناً گوی سبقت را می‌ربود و بازار جهانی را تسخیر می‌کرد و همان‌ طور که بیان شد چون محور بر اساس انتفاع و سود بود لذا کشورها بیش از پیش روی این مقوله سرمایه‌گذاری کرده و سعی در آن داشتند که هر طور شده هزینه قیمت را کاهش دهند تا نتیجه آن کسب مشتری و بازار بیشتر باشد.
از آنجا که هر کالایی برای رسیدن به بازار هدف جدای از محصول اولیه و کارخانه تولیدی نیازمند عنصر حمل‌کننده است تا بتواند محصول حاصل شده را به دست مصرف‌کننده برساند در نتیجه عنصر حمل‌ونقل یکی از عوامل مهم زنجیره ارزش‌گذاری کالا را به خود اختصاص داد.
حال دیگر حمل‌ونقل نه صرفاً به عنوان خدمات حملی بلکه از دو منظر برای تولیدکنندگان از اهمیت برخوردار گردید. اول سرعت و دوم تأثیر در قیمت تمام شده، لذا عقلای علم اقتصاد با تأسی از آموزه‌های دوران جنگ در صدد بازطراحی ساختاری برآمدند که آن را لجستیک نامیدند.
هر چند در زمانه جنگ، لجستیک را پشتیبانی رزم بیان می‌داشتند اما از آنجا که در دنیای پساجنگ، اقتصاد جای جنگ و پول جای گلوله را گرفته بود پشتیبان دیگری نیاز بود تا بتوان محصول تولیدی را به منظور کسب سود و تسخیر بازارهای هدف تدارک دید. بنابراین لجستیک حمل‌ونقل و یک زنجیره تأمین به منظور پر کردن فاصله تولید تا مصرف شکل گرفت.
در دنیای جدید که بر اساس سرعت در مصرف شکل گرفته و اساس نظام اقتصادی در مصرف تعریف شده است روزبه‌روز بر لزوم تقویت حمل‌ونقل افزوده شد، در نتیجه حمل‌ونقل در حوزه‌های دریایی، زمینی (جاده و ریل) و هوایی روزبه‌روز بر توان علمی و توسعه‌ای خود افزود.
هـــر چه سرعت تولیـــــدات فزونی می‌یافت تجهیـــــزات و ادوات حمـــــل‌ونقلی نیز روزآمدتر می‌گردید تا جــــــایی که این دو در نقطه‌ای به هم رسید و برای رسیدن به هدف نهایی مفهوم DOOR TO DOOR خلق گردید که هدف نهایی آن تسریع در رسیدن محصول به دست مصرف‌کننده بود.
از همین رو پدیده حمل‌ونقل ترکیبی چنان در ادبیات اقتصادی جا گرفته است که گویی یکی از ملزومات غیرقابل کتمان هر صنعتی است به آن معنا که یک زنجیره به هم تنیده برای رساندن مواد اولیه، تولید در کارخانه، انبارداری، حمل به سمت بازار هدف و در نهایت رسیدن به دست مصرف‌کننده نهایی نیازمند به یک حلقه وصلی بود که از رهگذر حمل‌ونقل ترکیبی حاصل می‌شد. بر همین اساس با بهینه‌تر شدن بنیه لجستیک حمل‌ونقل کشورها، حمل کالاها نیز سرعت گرفت و تا جایی این مقوله مهم گردید که کشورهای بزرگ با ساختن کانال‌ها و راه‌های عظیم در صدد تسریع در امر اقتصاد بر آمدند.
ایران نیز که از دیرباز با توجه به دارا بودن معادن نفت و گاز یکی از مهم‌ترین کشورهای تولیدکننده مواد اولیه محسوب می‌شد از اواسط دهه ۴۰ به صرافت ارتقاء بحث لجستیک خود در حمل‌ونقل بر آمد و با تأسیس شرکت‌های کشتیرانی و هواپیمایی سعی در تکمیل زنجیره حمل‌ونقلی خود کرد.
هر چند از آنجا که کشورمان از محل تکنولوژی دور و نیازمند به استفاده از مصنوعات دیگر کشورها بود در این مسیر کُند حرکت کرد اما در ۴۰ سال اخیر از منظر زیرساخت اگر نگوییم به نقطه مطلوب ولی می‌توان گفت در نقطه قابل قبولی قرار گرفته است به طوری که تکانه‌های دول غربی و ایجاد دست‌اندازهایی بر سر راه اقتصاد کشور باعث شده است که بیش از پیش مزیت لجستیک حمل‌ونقلی در کشورمان شناخته شود.
ایجاد دست‌اندازهای مختلف و تحریم‌های اقتصادی تا جایی باعث خلل در روند اقتصادی کشور شده است که مقامات کشور از جنگی تمام‌عیار در عرصه اقتصاد سخن می‌گویند و هرگاه از جنگ سخن به میان آید بار دیگر مزیت‌های لجستیکی خود را نمایان می‌سازد.
امر حمل‌ونقل نیز همان‌ طور که گفته شد یکی از مهم‌ترین بخش‌های زنجیره تولید و مصرف است و اگر در این بخش خللی ایجاد شود صدمات خاص خود را قطعاً بر پیکره اقتصاد کشور وارد خواهد آورد. بر همین اساس نیز آمریکا تقریباً تمام شقوق حمل‌ونقلی ایران را به ریزترین صورت ممکن مورد تحریم قرار داده است که حتی به فرض تهیه مواد مورد نیاز، امکان حمل آن به کشور با مشکل روبه‌رو شود.
بر همین اساس ایران برای ایجاد تاب‌آوری بیشتر نیازمند توسعه و تجهیز بیش از پیش لجستیک حمل‌ونقلی خود است و باید عنوان داشت در زمانه‌ای که نسل جدیدی از فناوری در حال توسعه در دیگر کشورهاست ایران نیز نیازمند رفتن به این سمت است.
اما همان‌ طور که اشاره شد دو بخش در مقوله لجستیک از اهمیت بالایی برخوردار است، یکی تأثیر بر قیمت تمام شده و دیگری تسریع در رسیدن کالا به بازار هدف. لذا در شرایط فعلی، ایران نیز نیازمند توانمندسازی این بخش در مقوله سرعت و قیمت رقابتی است تا بتواند از این رهگذر محصول خود را به بازارهای جهانی نیز عرضه کند.
 
 
امیر فلاح 
نظرات کاربران
نظر شما ؟
نام
 
آدرس صندوق الکترونیکی
   
نظرات کاربران